księgarnia podróżnika - przewodniki turystyczne
Kilka słów o metrze w Londynie - część 1: liczby i ciekawostki

Najszybszym i najbardziej popularnym środkiem transportu miejskiego w Londynie jest metro. Tamtejsze „Underground”, nazywane potocznie „Tube”, to najstarszy i jeden z najbardziej rozbudowanych systemów metra na świecie. Można nim dojechać do większości zakątków metropolii (Wielkiego Londynu), aczkolwiek sieć połączeń na południe od Tamizy nie jest już tak dobrze rozbudowana, jak w innych częściach miasta. Pomimo nazwy, wskazującej na podziemne położenie, jedynie ok. 45 proc. długości tras znajduje się pod ziemią, reszta przebiega na jej powierzchni. Każda linia metra, a jest ich 11, ma swoją unikalną i ogólnie rozpoznawalną nazwę, oznaczona jest także, np. na mapach, innym kolorem. Dziś publikujemy część pierwszą informacji o londyńskiej „tubie”, a w niej głównie statystyki i ciekawostki. Wkrótce cztery kolejne wpisy na jej temat.

Londyńskie metro – liczby i fakty:

  • Data otwarcia: 10 stycznia 1863.
  • Jednostka zarządzająca: od 2003 r. Transport for London (odpowiedzialna za całą komunikację miejską).
  • Logo (the roundel – czerwone koło z poprzeczną niebieską poziomą linią): od 1908 r.
  • Całkowita długość: 402 km (z tego 181 km pod ziemią).
  • Liczba linii: 11.
  • Liczba stacji: 270 (w tym 14 poza granicami administracyjnymi Wielkiego Londynu).
  • Linia z największą liczbą stacji: District (60)
  • Pasażerów rocznie: ponad 1,2 miliarda (ponad 3 mln dziennie).
  • Liczba kilometrów przejechana rocznie przez każdy pociąg metra: ponad 184 tys.
  • Średnia prędkość (z przystankami): 33 km/h.
  • Najszybsza linia: Metropolitan (maks. prędkość 96 km/h). W centralnym Londynie pociągi nie mogą rozwinąć prędkości większej niż 50-60 km/h. Na linii Victoria stacje są w większych odległościach od siebie, a pociągi mogą osiągnąć prędkość do 60 km/h.

metropolitan line

  • Najstarsza linia: Metropolitan (1863).
  • Najnowsza linia: Jubilee (1979).
  • Najdłuższy tunel: z East Finchley do Morden (przez Bank) – 27,8 km.

  • Schody ruchome: 426 (najdłuższe – 60 m – na stacji Angel, najwięcej – 23 – na stacji Waterloo).

  • Windy: 167.
  • Najkrótszy szyb windy: 2,3 m na stacji King’s Cross

winda

  • Najwięcej peronów: 10 na stacji Baker Street.
  • Najruchliwsza stacja: Waterloo – podczas 3 godzin porannego szczytu korzysta z niej ok. 57 tys. osób dziennie, natomiast rocznie ok. 82 milionów.

  • Najwięcej pociągów w godzinach szczytu: linia Northern (91).
  • Najwcześniejszy pociąg: linia Piccadilly z Osterley do Heathrow o godz. 4:45 rano.
  • Pracownicy metra: ok. 19 tys.

Najbardziej oddalone od centrum Londynu stacje:

  • Na północy: Epping do Liverpool Street – 27 km
  • Na południu: Morden do Moorgate – 16 km
  • Na wschodzie: Upminster do Tower Hill – 25 km
  • Na zachodzie: Chesham do Aldgate – 47 km

chesham-aldgate

Odległości:

Największa odległość między stacjami Linia Metropolitan – Chesham do Chalfont & Latimer – 6,3 km
Najmniejsza odległość między stacjami Linia Piccadilly – Leicester Square do Covent Garden – 0,3 km
Najdłuższy ciągły tunel Linia Northern – East Finchley do Morden (przez Bank) – 27,8km
Najdłuższa podróż bez przesiadki Linia Central – West Ruislip do Epping – 54,9 km

Wysokości:

Najwyższy punkt n.p.m. Linia Metropolitan (za stacją Amersham) – 150 m
Najwyżej położona stacja n.p.m. Amersham – 147 m
Największa wysokość nad poziomem gruntu Linia Northern (wiadukt Dollis Brook nad Dollis Road, Mill Hill) – 18 m

DollisBrook-wiadukt

Głębokości:

Maksymalna głębokość poniżej poziomu morza Linia Jubilee – 32 m
„Najgłębsza” linia Maksymalna głębokość poniżej poziomu gruntu Linia Northern – Holly Bush Hill, Hampstead – 68,8 m
Centralny Londyn „Najgłębsza” stacja poniżej poziomu ulicy Linia Northern – Bank – 41,4 m
Zewnętrzny Londyn „Najgłębsza” stacja poniżej poziomu ulicy Linia Northern – Hampstead – 58,5 m

hampstead

Ciekawostki i trochę historii:

  • W 1921 roku w pociągach metra zastosowano automatycznie rozsuwane drzwi; wcześniej pasażerowie musieli otwierać je ręcznie.
  • W 1928 roku pojawił się pierwszy automat do sprzedaży biletów.
  • Pod koniec lat 30. XX wieku w pociągach zainstalowano przyczepione do sufitu rączki do trzymania się dla stojących pasażerów.

rączki metro

  • Pierwsze schody ruchome na stacji metra w Londynie uruchomiono w 1911 na Earls Court.
  • Każde z ponad 400 schodów ruchomych na stacjach londyńskiej „tuby” pokonują tygodniowo odległość równą dwóm okrążeniom ziemi.
  • Słynny napis MIND THE GAP („uważaj na odstęp”) na peronach stacji metra oraz towarzyszący mu komunikat z głośników po raz pierwszy pojawił się w 1969 r. na trasie linii Northern; dzisiaj widać/słychać go na każdej stacji, gdzie powierzchnia peronu nie jest na tej samej wysokości co podłoga wagonów, przez co stał się symbolem londyńskiej „tuby”.

mind-the-gap

  • Podczas bombardowań Londynu w II wojnie światowej,  mieszkańcy spontanicznie wykorzystywali niektóre stacje jako schrony. Władze były temu początkowo przeciwne, ale później same wyposażały stacje m.in. w infrastrukturę sanitarną. Na ośmiu zbudowano dodatkowe, głębsze poziomy, aby zapewnić Londyńczykom większe bezpieczeństwo. Niektóre stacje służyły również jako siedziby urzędów państwowych, np. na Down Street odbywały się posiedzenia brytyjskiego rządu. W tunelach metra chroniono też zbiory z muzeów, np. przy stacji Aldwych przechowywano eksponaty  z British Museum.
  • Londyńskie metro było celem wielu ataków terrorystycznych. Pierwszy z nich nastąpił w 1885 r., kiedy eksplodowała bomba na stacji Gower Street (obecnie Euston Square). Od 1939 do 1993 kilkukrotnie było celem ataków IRA. 7 lipca 2005 r. w tunelach między kilkoma stacjami doszło do eksplozji bombowych, za którymi stała grupa skrajnych islamistów – zginęły 52 osoby, a co najmniej 700 zostało rannych.

zamach

  • Każdego roku w metrze samobójstwo popełnia ponad 100 osób. Najpopularniejsze wśród samobójców stacje to Victoria i King’s Cross, a do największej liczby tego rodzaju przypadków dochodzi ok. godziny 11.
  • W rzeczywistości 55 proc. tras linii metra znajduje się na powierzchni, a podziemne odcinki torów przebiegają głównie pod centrum Londynu.
  • Na południe od Tamizy znajduje się tylko 29 stacji metra, co wynika przede wszystkim z trudnych warunków geologicznych – budowanie tuneli w południowym Londynie jest drogie i skomplikowane.
  • Jedyna linia, która łączy się ze wszystkimi innymi to Jubilee.
  • Autorem słynnej mapy londyńskiego metra, która została zatwierdzona w 1933 r.,  jest projektant Harry Beck; na bieżąco aktualizowana, obowiązuje do dziś i stała się jedną z ikon stolicy Wielkiej Brytanii.

beck mapa

  • Zdaniem naukowców 40-minutowa podróż londyńskim metrem jest porównywalna do wypalenia dwóch papierosów, ponieważ powietrze jest tam zanieczyszczone kurzem, powstającym m.in. w wyniku ścierania szyn czy hamulców pociągów.
  • W 2001 roku, aby poprawić zapach powietrza, na kilku stacjach zaczęto rozpylać specjalnie zaprojektowany zapach „Madeleine”, nie spotkał się on jednak z przychylnością pasażerów i po 2 dniach został wycofany.
  • W 2005 roku ogłoszono, że na stacjach, które mają problem z włóczęgostwem młodzieży, z głośników będzie odtwarzana muzyka klasyczna. Podobno o 1/3 obniżyło to przemoc wobec pracowników metra.
  • W tunelach metra żyje mnóstwo myszy i innych gryzoni. Powstała nawet seria książeczek dla dzieci opowiadająca o nich – „Underneath the Underground”. Najczęściej można je spotkać między torami na stacjach Waterloo i Oxford Circus.

  • Stacja Aldgate została wybudowana na miejscu masowego grobu ok. 1000 ofiar epidemii dżumy z 1665 roku.
  • Najczęściej kupowaną przekąską w londyńskim metrze jest czekolada orzechowa Cadbury.
  • Kilku pracowników stacji Covent Garden zrezygnowało z pracy twierdząc, że pojawia się tam duch mężczyzny.
  • W pociągach londyńskiego metra urodziło się do tej pory troje dzieci – w 1924, 2008 i 2009 roku.
  • Temperatura powietrza w metrze jest średnio o 10 stopni C wyższa od tej na powierzchni.

W kolejnych czterech wpisach dotyczących metra w Londynie przedstawimy:

– strefy i mapy oraz przydatne do przemieszczania się po Londynie narzędzia on-line;

– linie i stacje, bilety i ceny;

– praktyczne rady i informacje dla podróżujących;

– jak podróżować od strony „technicznej”.

Tagi: , , , ,

7 komentarzy do wpisu “Kilka słów o metrze w Londynie – część 1: liczby i ciekawostki”

  1. admin admin napisał(a):

    Jeszcze jedna ciekawostka dotycząca londyńskiego metra:

    Podczas uroczystości z okazji 150. urodzin „tuby”, które przypadają na ten rok, jego torami pojechały dawne pociągi ciągnięte przez lokomotywy parowe. Z tej okazji opublikowane zostały też też zdjęcia królowej Elżbiety, która w 1969 roku po raz drugi w życiu skorzystała z metra. Pierwszy raz wsiadła do niego w 1939 roku z młodszą siostrą, księżniczką Małgorzatą, i guwernantką Marion Crawford. Miała wówczas 13 lat.

    Jeśli znacie jakieś inne ciekawostki dotyczące metra w Londynie, proszę zamieszczajcie je w komentarzach. Dzięki :).

  2. robson napisał(a):

    Każdego dnia ponad tysiąc osób zostawia coś w metrze. Wszystkie te rzeczy przekazywane są do biura na Baker Street, w którym pracuje na pełen etat 40 osób. Jednorazowo ma ono „na składzie” 200 tys. zagubionych rzeczy. Z ciekawszych, były wśród nich sztuczne szczęki, samurajskie miecze, martwe nietoperze czy łódka o długości 4m. Przedmioty nieodebrane po trzech miesiącach zostają sprzedane na aukcji albo przekazywane na cele charytatywne.

  3. maja napisał(a):

    Profesor Albus Dumbledore z filmów o Harrym Potterze ma bliznę w kształcie mapy metra nad lewym kolanem :).

  4. miszczu napisał(a):

    W 1987 roku doszło do tragicznego w suktakch pożaru na stacji King’s Cross, w wyniku którego zginęło 31 osób. Rząd brytyjski zdecydował wówczas przeznaczyć 16 miliardów funtów na modernizację metra do 2030 r.

    Pożar został zaprószony na schodach ruchomych, najprawdopodobniej od niedogaszonej zapałki, i rozprzestrzenił się najpierw pod tymi schodami po śmieciach, a następnie po smarze smarującym cięgła schodów, po drewnianych, plastikowych i gumowych elementach konstrukcji schodów, i w ciągu kilku minut objął całe schody i poręcze, po czym przeniósł się do znajdującego się nad schodami hallu z kasami.

    Po opublikowaniu wyników dochodzenia wprowadzono nowe regulacje w metrze – m.in. zaostrzono zakaz palenia, zlikwidowano drewniane elementy konstrukcji schodów, zainstalowano czujniki dymu oraz przeciwpożarowe instalacje zraszające.

  5. admin admin napisał(a):

    W 2002 roku w Nowym Jorku siedem osób „zainaugurowało” Międzynarodowy Dzień Jazdy Metrem Bez Spodni. Dziś, po trzynastu latach, happening odbył się 13 stycznia 2014 w 60 miastach na całym świecie, w tym w Londynie, a udział w nim wzięło tysiące uczestników. Zasada jest taka, że pasażerowie wsiadają do metra w zwykłych ubraniach, ale bez spodni. Udają, że się nie znają (czasem naprawdę się nie znają), a na pytanie o brak spodni, odpowiadają „zapomniałem założyć”.

  6. admin admin napisał(a):

    Film przedstawiający historię londyńskiego metra (w 4 odcinkach):

  7. admin admin napisał(a):

    Tak będą wyglądać nowe pociągi na niektórych liniach londyńskiego metra:

Skomentuj